Verkefni til eflingu hugtakaskilnings

Verkefni til eflingu hugtakaskilnings

Verkefni til efnlingu hugtakaskilnings er þriðji, og síðasti, stóri liðurinn í menntun barna á leikskólaaldri í Montessori kerfinu. Hann skiptist einnig í þrjá stóra liði; ritun, lestur og reikning en svo er einnig kennd landafræði og náttúrufræði að ákveðnu marki. Gögnin notuð við eflingu hugtakaskilnings krefst nær alltaf innlagnar í byrjun en vindur svo upp á sig svo að barnið getur prófað sig áfram á eigin spýtur. Stór hugsjón Montessori í hugtakalærdómi er að geta séð hlutina fyrir sér, snert þá og skilið í gengum skilningarvitin sem hafa verið æfð.

Ritun

Montessori hélt því fram að börn lærðu margt í gegnum hreyfingu og að mynni vöðvanna væri oft sterkara hjá börnunum heldur en mynni hugans. Vegna þess að ritun er líkamleg gjörð, á móti einungis huglægum hugmyndum sem lestur er, vildi hún kenna börnum hana á undan lestri. Í þessari kennslu eru ýmis gögn notuð. Í byrjun eru notaðir stórir bókstafir á spjaldi sem eru úr sandpappír. Börnunum er sýnt hvernig eigi að að fylgja bóstafnum með fingrinum og gera það svo. Sumun finnst gott að loka augunum og finna fyrir hrjúfa sandpappírnum, þá átta þau sig einnig strax á því ef þau eru á villigötum því þau finna fyrir spjaldinu sem er slétt. Þegar þau gera þetta læra þau einnig hljóðin sem bókstafirnir gefa frá sér en ekki heitin yfir þá. Á þessu stigi í lærdómi ritunnar er þeim kennt að handleika skriffæri með því að láta þau gera útlínur málmforma og fylla þau svo inn. Í byrjun eru lituðu línurnar hvers og kruss um blaðið og fara út fyrir formið en með endurtekningu verða línurnar stöðugar og innan útlínanna.

Í næsta þrepi, þegar börnin eru búin að ná tökum á að fylgja stöfunum með fingrunum er þeim gefin lítið prik sem er í laginu sem skriffæri og nota það til að fylgja bókstöfum úr við. Í þessari röð læra börnin ekki einungis form bókstafana heldur líka hvernig eigi að fylgja þeim eftir með hlut sambærilegum við skriffæri. Þegar börnin eru tilbúin og fá áhuga af sjálfum sér geta þau byrjað að skrifa sjálf á töflur og síðan á pappír.

Lestur

Þegar er búið að læra að skrifa og þekkja stafina má fara að setja saman hljóð. Barnið þarf ekki að kunna alla stafi en með kunnáttu á nokkrum getur það sett saman algeng og auðskilin orð. Gagnið sem notað er fyrir þesskonar æfingar er stafróf úr við. Sérhljóðar eru iðulega bláir en samhljóðar rauðir. Barnið hefur afmarkað svæði þar sem það getur sett saman orð á gólfinu. Þegar þessar æfingar eru framkvæmdar sést mikilvægi þess að tala skýrt og hnitmiðað frá byrjun. Barnið á þá auðveldara með að átta sig á hljóðunum og oft tekur það sjálft upp á því að setja saman orð sem það heyrir í umhverfi sínu. Annað gagn sem er notað eru nokkur spjöld með orðum sem hafa samsvarandi hlut. Markmiðið er að barnið geti sett orðið við réttan hlut. Þegar barnið skilur þetta og getur sett rétt orð við áþreifanlegan hlut fær það spjöld með myndum af hlutunum. Hægt og rólega verður það áþreifanlega að því huglæga og barnið á að lokum að geta séð hluti fyrir sér þegar það les. Síðar getur barnið fært sig yfir í að lesa setningar samhliða því að það skrifi þær.

Reikningur

Flest þriggja ára börn kunna þegar að telja upp í tíu og þau eiga þess vegna auðvelf með að telja hluti. Ef þau eru til dæmis beðin um að finna þrjá penna rftir að hafa rifjað upp tölurnar er það ekki erfið æfing. Talningaræfingar er einnig mjög gott að yfirfæra á hið daglega líf, með því að byðja þau að leggja á borð fyrir ákvedid marga eða að framkvæma eitthvað ákveðið oft. Peningar eru tilvalið tól til þess að kenna börnun að talning fer einnig fram á táknrænan hátt, sem sagt einn peningur getur haft fimm sinnum meira gildi en annar. Til þess að ná fullum skilningi á þessu eru notuð fallegu gögnin sem Montessori hannaði. Gögnin eru fjölmörg og mismunandi. Í byrjun, til þess að barnið tengi tölu við ákveðið tákn eru notuð spjöld með tölum sem eru sýnd börnunum með litlum kúlum sem samsvara þeirri tölu. Börnin geta þá tengt táknið við áþreifanlegan hlut. Kúlurnar eru fastar saman á vír og hafa ákveðin lit miðað hvað þær eru margar. Þetta gagn má nota í margvíslegum æfingum. Eitt stærsa stærðfræði gagn er gyllta gagnið. Þetta á að efla skilning á einingum, tugum, hundruðum og túsindunum. Gagnið er gyllt á litin og er skipt í fjóra hluta; einignar sem eru táknaðar sem stökum kúlum, tugi sem eru tíu kúlur fastar saman, hundruði sem eru tíu tugagögn föst saman og síðast en ekki síst túsindir sem eru tíu hundraðagögn föst saman og mynda tening með túsund einingum. Með þessu gagni er hægt að setja saman á sjónrænan hátt allar tölur upp í 9999. Talnaspjöld Montessori eru í mismunandi litum. Einingar eru ávalt grænar tölur, tugir bláir, hundruðir rauðir og síðan byrjar röðin upp á nýtt og þúsundir eru grænar. Allar talnagrindur fara eftir þessu og sömuleiðis frímerkjaspilin. Það eru lítil spil sem stenur á 1, 10, 100 og 1000 og með þeim setja börn saman tölur. Fleiri gögn eru notuð þegar lengra er komið í reikningi. Þar af eru brotahringirnir gagn sem sýnir hringi sem eru skiptir í misstór brot. Svo er flatarmálaaskjan sem sýnir sjónrænt hvernig flatarmál forma er byggt upp. Þrívíddar form eru notuð til a ðátta sig á rúmfræði hlutanna.