Dr. Maria Montessori | montessorinam

Fyrri æviár

Dr. Maria Montessori fæddist 31. ágúst 1870 í Chiaravelle á Ítalíu. Faðir hennar vildi eindregið að hún menntaði sig sem kennari, starf sem á þeim tíma, þar sem kvenréttindi voru í lágmarki, þótti hæfa konum vel. Þrátt fyrir mótbárur sótti Montessori á sextánda ári um í nám í læknisfræði í háskólanum í Róm og fékk hún sérstakt leyfi frá ráðherra til þess að mennta sig í þeirri fræðigrein. Mntessori sýndi mikin dugnað og útskrifaðist árið 1896 sem fyrsti kvenlæknirinn á Ítalíu.

Vinna á geðdeild

Maria Montessori sérhæfði sig fljótt í sálfræði og vann sem aðstoðarlæknir á Giovanni- sjúkrahúsinu í Róm á geðdeild fyrir þroskaheft börn. Á þessum tíma voru börn sem sýndu einkennilega eða frábrugðna hegðun læst inni á geðveikrarhælum þar sem samfélagið gaf þeim lítinn sem engan gaum. Sú kenning var ríkjandi að þessum börnum væri ekki hægt að kenna neitt því erfiðleikar þeirra væru meðfæddir læknisfræðilegir sjúkdómar sem ekki væri hægt að lækna. Eftir að hafa fylgst með börnunum í umhverfi þeirra varð Montessori algerlega ósammála þessari skoðun og þeirri meðferð sem þroskaheft börn fengu. Hún sá að þar sem þessi athafnalausu börn höfðu enga hvöt til þess að læra né til þess að sýna dugnað urðu hegðunarörðugleikar þeirra enn sýnilegri. Hún skilgreindi vandamál barnanna þannig frekar sem félagsleg og uppeldisleg.

Maríu Montessori langaði eindregið til að hjálpa þessum börnum og byrjaði að virkja þau með námsgögnum með áhrifum frá Jean-Marc-Gaspard Itard (1774-1838) og Édouard Séguin (1812-1880). Þeir voru háttvirtir franskir læknar og sálfræðingar sem höfðu lagt stundir á tilraunir á þroskaheftum og félagslega bágstöddum börnum. Þau námsgögn sem Montessori hannaði lögðu áheyrslu á að auka þroska, sjálfstraust og sjálfstæði barnanna ásamt því að virkja skilningarvit þeirra. (Jóhannesdóttir & Kristjánsdóttir, 2009)

Hún varð forstöðukona geðdeildarinnar árið 1898 og hélt áfram að þróa kennsluaðferðir sínar samhliða því að kenna í háskólanum. Árið 1907 fékk hún einstakt tækifæri til þess að kenna heilbrigðum börnum úr fátækrahverfinu San Lorenzo í Róm. Hún nefndi dagheimili sitt Casa dei bambini eða hús barnanna.

Casa dei Bambini

Dr. Montessori hóf störf við hús barnanna í janúar 1907. Þar voru samankomin börn frá aldrinum þriggja til sjö ára frá San Lorenzo. Umhverfið var ekki sérlega ríkulegt en það voru samt sem áður litir og blöð sem hægt var að nota ásamt námsgögnum Montessori og leikföngum sem þeim höfðu verið gefin. Í byrjun var hugmyndafræði Montessori alls ekki fullmótuð og hún nýtti sér aðstöðuna sem hún hafði til þess að rannsaka hegðun barnanna gagnvart nýja umhverfi sínu. Í bók Montessori The Montessori Method segir María að þar sem börnin höfðu verið alin upp í fátækrahverfi hefðu þau haft tilhneigingu til þess að sýna mótþróafulla heðgun og hafi grátið mikið þegar þau voru skilin eftir á dagheimilinu. Á nokkrum vikum, með frelsinu sem þeim hafði verið gefið, sýndu börnin aukinn áhuga á námsgögnunum en veittu leikföngunum og litunum minni eftirtekt. Því áhugasamari sem börnin urðu um námsgögnin, því meira dró úr óþekkt þeirra. Maria leit á starfsemina í húsi barnanna sem tilraunarkennslu og var sjálf í stöðugri þjálfun. Hún skrifaði framfarir barnanna hjá sér og lagfærði aðferðir sínar fyrir hvert og eitt barn.

Áhrif á heimsvísu

Í apríl 1907 opnaði annað hús barnanna, hið þriðja í október og þau voru orðin fjögur í nóvember. Aðferðir Montessori vöktu heimsathyggli og fólk flykktist að til að skoða árangur barnanna og athafnir þeirra. Áhuginn jókst þrátt fyrir mikla tortryggni frá uppeldisfræðingum með andstæðar eða öðruvísi kenningar. Hennar aðal gagnrýnandi var William Heard Kilpatrick (1887-1965), sem trúði á hugmyndafræði John Deweys (1859-1952), og vegna áhrifa hans dró verulega úr vinsældum Montessori í Bandaríkjunum.

Þrátt fyrir efasemdarmenn breiddist kerfið út um allan heim. Árið 1920 voru Montessori skólarnir í Bandaríkjunum í kringum 4000. Á sama tíma voru 500 dagheimili stofnuð í Argentínu ásamt öðrum tilraunaskólum annars staðar í Suður Ameríku. Kerfið breiddist út til Indlans, Kína, Japan og alla leið til Ástralíu og Nýja Sjálands. Á þessum tíma voru einnig 400 ríkisskólar í London sem unnu eftir fyrirmynd Montessori ásamt mörgum einkareknum skólum. Á tímum ófriðar í Evrópu flúði Montessori til Spánar og síðar til Indlands þar sem skólarnir hennar urðu sérlega vinsælir. Að lokum flutti hún til Nordwijk í Hollandi þar sem hún lést 6. maí 1952. Í dag eru um það bil 22.000 Montessori skólar í heiminum í 110 löndum.

Önnur störf

Árið 1909 gaf Dr. Maria Montessori út bók þar sem aðferðir hennar eru ítarlega útskýrðar ásamt námsgögnum og öðrum upplifunum í sambandi við vinnu hennar í Casa dei bambini. Bókin var á ítölsku en þýdd yfir á ensku 1912. Hún skrifaði einnig 14 aðrar bækur á milli 1910 og 1947.

Montessori varð eftirsóttur fyrirlesari og flutti ávarp á kvennaráðstefnu í Berlín árið 1896 og ávarp um barnaþrælkun í London árið 1910 ásamt mörgun fleirum um uppeldisaðferðir. Hún hafði þá skoðun að með bættri tækni væri stór vettvangur fyrir vinnuafl kvenna og hvatti til fjölgunar þeirra á vinnumarkaðnum. Á ferli sínum stuðlaði hún að “friðarmenntun” og trúði á það góða í barnssálinni. Hún vann náið með UNESCO, stofnun innan sameinuðu þjóðanna, á seinni árum ævinnar og skrifaði, árið 1946, drög að Barnasáttmálanum sem sameinuðu þjóðirnar gerðu fullgildan árið 1959. Hún var tilnefnd til nóbelsverðlauna í þrígang, árin 1949, 1950 og 1951, en hlaut þau ekki. Á 1000 líru seðli Ítala var mynd af Maríu Montessori þar til árið 2002 þegar evran var tekin upp.